Przeskocz do treści

Od 1 stycznia 2020 roku zmieniły się zasady zaliczania dokonanych przez podatnika wpłat na poczet zobowiązań podatkowych.[1] Zgodnie z nowym brzmieniem art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa[2], jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku, gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Nowe zasady zwłaszcza na początku mogą sprawiać trudności w ich stosowaniu i to zarówno przez podatników jak i organy podatkowe. Co wówczas, gdy dokonana wpłata zostanie źle zaliczona? Celem artykułu jest wskazanie następstw zaliczenia dokonanej wpłaty niezgodnie z nowymi regułami zawartymi w art. 62. o.p.


[1] Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1520).

[2] Tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. - dalej zwana o.p.

W ewidencji gruntów i budynków wprowadzono istotne zmiany rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390). Jedna z przedstawionych tam zmian dotyczyła zasad opodatkowania poligonów wojskowych. Określone rodzaje gruntów zajętych na poligony wojskowe, na podstawie nowego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zostały  zaliczone do nieużytków (N). Zgodnie nowym załącznikiem nr 1 do tego aktu do nieużytków zaliczono się m.in. „wydzieloną część terenu zamkniętego przeznaczona do szkolenia wojsk, w szczególności strzelnice, czołgowiska, rejony upadku pocisków, pasy ćwiczeń taktycznych, pola robocze poligonu wojskowego oraz placu ćwiczeń”.     Wcześniej przepisy nie określały wprost, do jakiego rodzaju gruntu należy zaliczyć poligony.[1] W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków  mowa była jedynie o gruntach po poligonach. W załączniku nr 6 „starego” rozporządzenia przy określaniu terenów różnych (symbol „Tr”) wskazywano, ze do tych terenów zalicza się m.in. grunty po poligonach wojskowych, dla których właściwe organy zatwierdziły projekt rekultywacji.


[1] Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z  dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393).

      Zasady opodatkowanie gruntów w trakcie i po zakończeniu rekultywacji od dość dawna wywoływały ożywioną dyskusję, często znajdującą zakończenie w sądach administracyjnych.[1] Dyskusja ta była spowodowana przede wszystkim mankamentami definicji nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Poglądy formułowane w wyrokach sądowych doprowadziły do uporządkowania reguł opodatkowania gruntów zdegradowanych w wyniku prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak w ostatnim czasie, pojawiły się orzeczenia nie tylko sądów administracyjnych, które wywołały nowe wątpliwości dotyczące tego, jak te tytułowe grunty powinny być opodatkowane. Są one przedmiotem tego artykułu.


[1] Zob. np. L. Etel, E. Ruśkowski, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Warszawa 1996, s. 72 oraz powołana tam uchwała SN z 27 października 1994 r. (III AZP 5/94), „Wspólnota” 1995, nr 22.

   Wynikający z tytułowego pytania problem jest niebagatelny, a to z uwagi na to, że w przypadku uznania danej nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej trzeba od niej  zapłacić wysoki podatek od nieruchomości. Wbrew pozorom, nie tak łatwo jest ustalić, które z nieruchomości mogą być uznane za związane z działalnością, chociaż jest ustawowa definicja tego pojęcia. Za grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), uznaje się te, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.  Definicja ta, chociaż obowiązuje już prawie 20 lat, jest różnie rozumiana, czego najlepszym dowodem jest to, że  w ostatnim czasie problem ten stał się przedmiotem dwóch wyroków Trybunału Konstytucyjnego (SK 13/15 i SK 39/19), które nie tylko go nie  rozwiązały, ale – jak zauważył NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2021 r. (
III FSK 4061/21) – nawet „spotęgowały”. Przedmiotem artykułu jest odkodowanie pojęcia nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej na bazie argumentacji przedstawionej w wyżej wskazanych orzeczeniach.     

Bezpośrednią przyczyną napisania tego artykułu była podana w mediach informacja o tym, że sprawy dotyczące podatku od nieruchomości, po podatku od towarów i usług, są najczęściej rozpatrywanymi przez sądy administracyjne.[1] Nie jest to sytuacja nowa, ponieważ już od jakiegoś czasu opodatkowanie nieruchomości przoduje w statystyce spraw trafiających do sądów. Może dlatego wszyscy się przyzwyczailiśmy do tego, że ten z założenia nieskomplikowany podatek majątkowy, uregulowany w 7 artykułach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.)[2],  jest przyczyną tylu sporów podatkowych. Gdyby tak podzielić liczbę artykułów przez liczbę spraw sądowych podatek od nieruchomości byłby  niewątpliwie na pierwszym miejscu!  Dlaczego tak jest i co można zrobić, żeby tak nie było? Odpowiedziom na te pytania poświęcona jest niniejsza publikacja.


[1] Ł. Zalewski, Mniej wyroków mniej jawności, „Dziennik Gazeta Prawna” z 15 marca 2021 r. oraz https://www.rp.pl/prawo-w-firmie/art288311-w-2020-roku-znow-najwiecej-sporow-o-podatki-dotyczylo-vat

[2] Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019. Poz. 1170)